Jinji By Amar Salunkhe जिंजी : मराठ्यांची दक्षिणेकडील राजधानी

जिंजी हा केवळ एक किल्ला नाही, तर छत्रपती शिवाजी महाराजांची दूरदृष्टी, छत्रपती संभाजी महाराजांचे शौर्य, छत्रपती राजाराम महाराजांचे धीर गंभीर व तितकेच मुत्सद्दी नेतृत्व, तसेच हरजीराजे, धनाजी, संताजी, बहिर्जी यांसारख्या ज्ञात-अज्ञात वीरांच्या पराक्रमाचा आणि त्यागाचा साक्षीदार आहे. शिवछत्रपतींचा पदस्पर्श लाभलेल्या जिंजीने स्वातंत्र्य आणि स्वाभिमान टिकवण्यासाठी मराठा साम्राज्याच्या चरणी तब्बल वीस वर्षे वाहिली आणि केवळ दगड-मातीच्या ढिगाऱ्यातून उभ्या राहिलेल्या निर्जीव किल्ल्यांप्रमाणे स्वतःची प्रतिष्ठा सांभाळण्यापेक्षा मुघलांच्या विरोधात दंड थोपटून स्वतःला झुंजार शिलेदार म्हणून अजरामर करून घेतले. त्या झुंजार शिलेदाराची ही संशोधनात्मक यशोगाथा.